071 - 576 13 23
Creativiteit en innovatie

Creativiteit en innovatie

door Erwin de Zwart op 21 april 2015


Creatieve industrie

De Nederlandse overheid heeft de creatieve industrie aangewezen als een van de negen topsectoren waarin we internationaal willen uitblinken. Als aanjager van innovatie levert onze sector creatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen in bijvoorbeeld zorg, veiligheid en energie. En natuurlijk online. Ook SWIS behoort tot de creatieve industrie. Maar wat is creativiteit nu eigenlijk?

De Nederlandse creatieve industrie heeft een jaarlijkse omzet van ruim zeven miljard en is daarmee nummer 3 op de wereldranglijst van creatieve output

Iedereen is creatief

Creativiteit is het vermogen om een probleem op te lossen. Dat vraagt onder meer concentratie en verbeeldingsvermogen. Daarmee is het voor ons brein een complexe taak. Niet gek dus, dat we het vaak moeilijk vinden om op dat ene briljante idee of die slimme innovatieve oplossing te komen. Toch kan iedereen creatief zijn.  

John Cleese gelooft dat creativiteit voortkomt uit je onderbewuste. Als hij met een bepaald probleem zit, helpt het vaak om gewoon te gaan slapen. De volgende ochtend weet hij dan soms ineens de oplossing, zonder er bewust over te hebben nagedacht. Je kunt dus op je brein vertrouwen.

Out of the box

Een concept dat onlosmakelijk verbonden is met creativiteit, is out of the box denken. De term werd voor het eerst gebruikt voor een raadsel. Daarbij vormde creatief denken de enige manier om de puzzel op te lossen. Creatief zijn, betekent dus ook verder durven kijken dan het meest voor de hand liggende. Juist logisch denken belemmert je hier vaak in. Daarom is tijdens onze strategische sessies ook een van de spelregels dat geen enkel idee fout is. ‘Ja maar’-denken helpt je niet bij het vinden van de oplossing.

Verbind alle punten met vier lijnenKun jij met vier lijnen alle punten met elkaar verbinden zonder je pen van het papier te halen?
De oplossing is lastiger dan je denkt.

Een andere voorwaarde voor creativiteit en innovatie is flow: een mentale toestand waarin je volledig opgaat in je bezigheden. Flow bereik je als je een duidelijk doel hebt, je een gevoel van controle hierover hebt en als de weg er naartoe uitdagend is, maar niet te moeilijk. Uiteraard helpt het om goed in je vel te zitten en vertrouwen te hebben dat je iets goed kunt. 

Creatief denken is een product van de juiste verhouding tussen verbeelding en aandacht

De kracht van creatieve innovatie

Als innovatie, ondernemingsdrang en creativiteit samenkomen kunnen er mooie dingen ontstaan. Een sterk voorbeeld is de samenwerking tussen de ontwerper Daan Roosegaarde en de innovatieve wegenbouwer Heijmans.

Met hun Smart Highway en het Van Gogh fietspad combineren zij creatieve oplossingen, kunst en innovatieve onderneming tot duurzame publieke oplossingen. Of de student die met een drone een creatieve manier vond om een defibrillator op tijd bij een slachtoffer te krijgen. Ook de aloude Deltawerken zijn een knap staaltje Nederlandse innovatieve creativiteit.   

De Smart Highway van Studio Roosegaarde
De Smart highway van Studio Roosegaarde

De valkuilen: tijdsdruk en groepsdenken

Vooral in groepsverband kunnen tijdsdruk en groepsdenken je creatieve vermogen belemmeren. Door tijdsgebrek zijn we snel geneigd om dezelfde dingen te herhalen en dingen op dezelfde manier te blijven doen. Bij groepsdenken komt de nadruk te liggen op het behouden van overeenstemming in plaats van (positief) kritisch naar ideeën te kijken. We zitten weer ‘in de box’ en innovatie blijft uit.

Hoe produceer je nu goede ideeën? Een idee is een nieuwe combinatie van oude elementen, een creatieve oplossing voor een probleem. Het menselijke vermogen om verbanden te leggen creëert deze ideeën. Bij SWIS zijn we daar iedere dag mee bezig; de beste creatieve en innovatieve ideeën smeden en deze ambachtelijk uitvoeren.

Focus is key

Hoe bevorder je nu je eigen creativiteit? Ga uit van het idee dat niets in beginsel onmogelijk is. Zorg voor een hele berg ideeën. Het is niet erg als dit ‘slechte’ ideeën zijn. Pas als je een hele berg ideeën hebt, vernauw je je focus en zorg je voor flow. Zo sprinten we met steeds meer focus richting het doel.

Focus

Conclusie

Creativiteit is in wezen dus het oplossen van een probleem. Iedereen kan problemen oplossen, dus iedereen kan creatief zijn. En het is ook goed mogelijk om je eigen creativiteit te stimuleren. Zorg voor een ontspannen sfeer. Ga niet zitten wachten tot de inspiratie komt, maar verzamel actief alle informatie en materiaal rondom het onderwerp van jouw vraagstuk. Daarna is het tijd om los te laten en er gewoon een nachtje over te slapen.

En dat ene briljante idee? Dat komt uiteindelijk op het moment dat je het minst verwacht. Onder de douche of wanneer je met iets heel anders bezig bent. Het creëren van creativiteit begint uiteindelijk toch bij het loslaten van de controle en vertrouwen hebben dat het wel komt.